Bu geleneksel derlemenin amacı, romantik ilişkilerde gölgeleme davranışı uygulama ve gölgeleme davranışına maruz kalma ile ilişkili demografik faktörler ve kişilik özelliklerinin incelendiği çalışmaların derlenmesidir. Geleneksel derlemeye dahil edilecek çalışmalara Scopus, Science Direct, Medline, Pub Med, Sage Journal ve TR Dizin veri tabanlarında “gölgeleme ve kişilik”, “ghosting and personality”, “hayaletleme ve kişilik” anahtar kelimeleriyle arama yapılarak ulaşılmıştır. Geleneksel derlemeye, 2010-2023 yılları arasında yapılmış bulunan 19 çalışma dahil edilmiştir. Söz konusu 19 çalışma derlendiğinde, gölgeleme davranışı kapsamında demografik faktörlerden yaş, cinsiyet ve ilişki süresinin incelendiği; kişilik özelliklerinde ise genelde ilgili kısıtlı sayıdaki araştırmanın her birinin, farklı bir kişilik özelliğine odaklandığı (güç duygusu, empati, girişkenlik) veya aynı kişilik eğilimi üzerine yapılan iki araştırmanın bulgularının bazen örtüştüğü (benlik saygısı) bazen de çelişebildiği (kaçıngan bağlanma, karanlık üçlü) görülmüştür. Kısıtlı alan yazın bulgularının ağırlığı kadınların gölgeleme davranışı gösterme eğiliminin erkeklerden daha fazla olduğunu, ilişkide bağlılık düzeyi ile ilişki süresinin gölgeleme davranışı uygulama ile negatif ilişkili olduğunu göstermiştir. Yaşa ilişkin bulgular çelişkilidir. Kişilik özellikleri ve gölgeleme ilişkisi kapsamındaki araştırma sayısının kısıtlılığı, olası kültürel, örneklem ve ölçüm farklılıkları ile gölgeleme davranışının, kişilik eğilimlerinin ötesinde partnere ilişkin tehdit algısı, ilişki süresi ve ilişkinin niteliği gibi farklı etmenlerden de etkilenebileceğine ilişkin alan yazın bulguları göz önüne alındığında, gelecekte kişilik özellikleri ve demografik faktörler ile gölgeleme ilişkisinin, etkili olabilecek diğer etmenler de göz önünde bulundurularak farklı kültür ve örneklemlerde incelendiği araştırma sayısının arttırılmasının faydalı olacağı düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Ghosting/ Gölgeleme, Kişilik Özellikleri, Demografik Faktörler
|